ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ողջունել է Գազայի կառավարման ազգային կոմիտեի (NCAG) ձևավորումը՝ այն գնահատելով որպես կարևոր առաջընթաց իր «Գազայի հակամարտությունը ավարտելու համապարփակ ծրագրի» երկրորդ փուլի իրականացման ճանապարհին։ Այդ ծրագիրը բաղկացած է 20 կետից և ներկայացնում է տարածաշրջանում կայուն խաղաղության, կայունության, վերականգնման և բարգավաճման ճանապարհային քարտեզը։

NCAG-ը կղեկավարի դոկտոր Ալի Շաաթը, որը պատասխանատու կլինի հիմնական հանրային ծառայությունների վերականգնման, քաղաքացիական ինստիտուտների վերակառուցման և Գազայում առօրյա կյանքի կայունացման համար՝ միաժամանակ հիմք դնելով երկարաժամկետ, ինքնաբավ կառավարման համակարգին։ Դոկտոր Շաաթը ունի փորձ պետական կառավարման, տնտեսական զարգացման և միջազգային համագործակցության ոլորտներում և լայնորեն ճանաչված է իր գործնական, տեխնոկրատ առաջնորդությամբ ու Գազայի ինստիտուցիոնալ իրողությունների խոր ըմբռնմամբ։

Այս կարևոր քայլը լիովին համահունչ է ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2803 (2025) բանաձևին, որը հավանություն է տվել նախագահ Թրամփի Համապարփակ ծրագրին և ողջունել է Խաղաղության խորհրդի ստեղծումը։ Խաղաղության խորհուրդը կարևոր դեր կունենա նախագահի ծրագրի բոլոր 20 կետերի իրականացման գործում՝ ապահովելով ռազմավարական վերահսկողություն, միջազգային ռեսուրսների մոբիլիզացում և հաշվետվողականություն, երբ Գազան անցում կկատարի հակամարտությունից դեպի խաղաղություն և զարգացում։ 

Խաղաղության խորհրդի տեսլականը գործնականում իրականացնելու նպատակով՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփի նախագահությամբ ձևավորվել է հիմնադիր Գործադիր խորհուրդը, որը բաղկացած է դիվանագիտության, զարգացման, ենթակառուցվածքների և տնտեսական ռազմավարության ոլորտներում փորձ ունեցող առաջնորդներից։ Նշանակված անդամներն են՝

Մարկո Ռուբիոն
Սթիվ Ուիթքոֆ
Ջարեդ Քուշներ
Թոնի Բլեր
Մարկ Ռոուան
Աջայ Բանգան
Ռոբերտ Գաբրիել

Գործադիր խորհրդի յուրաքանչյուր անդամ կվարի Գազայի կայունացման և երկարաժամկետ հաջողության համար կարևոր նշանակություն ունեցող առանձին ուղղություն, այդ թվում՝ կառավարման կարողությունների զարգացում, տարածաշրջանային հարաբերություններ, վերականգնում, ներդրումների ներգրավում, խոշորածավալ ֆինանսավորում և կապիտալի մոբիլիզացում։

Այս կառավարման մոդելի շրջանակում նախագահը Արյեհ Լայթսթոունին և Ջոշ Գրուենբաումին նշանակել է Խաղաղության խորհրդի ավագ խորհրդականներ՝ հանձնարարելով նրանց ղեկավարել ամենօրյա ռազմավարությունն ու գործառույթները և խորհրդի մանդատն ու դիվանագիտական առաջնահերթությունները վերածել կարգապահ իրականացման։

Նիկոլայ Մլադենովը, որպես Գործադիր խորհրդի անդամ, կծառայի Գազայի հարցերով Բարձր ներկայացուցիչ։ Այդ դերում նա կլինի Խաղաղության խորհրդի և NCAG-ի միջև տեղում գործող կապող օղակը՝ աջակցելով խորհրդի վերահսկողությանը Գազայի կառավարման, վերականգնման և զարգացման բոլոր ասպեկտներում և ապահովելով քաղաքացիական ու անվտանգության բաղադրիչների միջև համակարգումը։

Անվտանգություն հաստատելու, խաղաղությունը պահպանելու և երկարաժամկետ ահաբեկչությունից զերծ միջավայր ձևավորելու նպատակով գեներալ-մայոր Ջասփեր Ջեֆերսը նշանակվել է Միջազգային կայունացման ուժերի (ISF) հրամանատար։ Նա կղեկավարի անվտանգության գործողությունները, կաջակցի համապարփակ ապառազմականացմանը և կապահովի մարդասիրական օգնության ու վերականգնման նյութերի անվտանգ մատակարարումը։

Բարձր ներկայացուցչի գրասենյակի և NCAG-ի աջակցությամբ ստեղծվում է նաև Գազայի Գործադիր խորհուրդը, որի նպատակն է աջակցել արդյունավետ կառավարմանը և բարձրակարգ ծառայությունների մատուցմանը՝ նպաստելով Գազայի ժողովրդի խաղաղությանը, կայունությանը և բարգավաճմանը։ Նշանակված անդամներն են՝

Սթիվ Ուիթքոֆ
Ջարեդ Քուշներ
Հաքան Ֆիդան
Ալի Ալ-Թաուադին
Հասան Ռաշադ
Թոնի Բլեր
Մարկ Ռոուան
Ռիմ Ալ-Հաշիմին
Նիկոլայ Մլադենով
Յաքիր Գաբայ
Սիգրիդ Կաագ

Միացյալ Նահանգները լիովին հանձնառու է աջակցելու այս անցումային շրջանակին՝ սերտ համագործակցելով Իսրայելի, առանցքային արաբական պետությունների և միջազգային հանրության հետ՝ Համապարփակ ծրագրի նպատակներին հասնելու համար։ Նախագահը կոչ է անում բոլոր կողմերին լիարժեք համագործակցել NCAG-ի, Խաղաղության խորհրդի և Միջազգային կայունացման ուժերի հետ՝ ապահովելու ծրագրի արագ և հաջող իրականացումը։

Գործադիր խորհրդի և Գազայի Գործադիր խորհրդի լրացուցիչ անդամներ կհայտարարվեն առաջիկա շաբաթների ընթացքում։

Ըստ տեղեկությունների՝ ՆԳՆ-ում փոփոխություններ տեղի կունենան։ 

Ոստիկանապետ Արամ Ղազարյանը կնշանակվի Փրկարար ծառայության ղեկավար, իսկ վերջինիս ղեկավար Կամո Ցուցուլյանը՝ ոստիկանապետ։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը նախագահ Էրդողանին հրավիրել է դառնալ Գազայի «Խաղաղության խորհրդի» հիմնադիր անդամ. գրում է «Թուրքիան այսօր» թելեգրամյան լրատվական ալիքը՝ նկատառմամբ, որ «Խաղաղության խորհուրդը» Գազայի անվտանգության և վերակառուցման ապահովման համար է ստեղծվում։

Ավելի վաղ «Ալ Ջազիրան» հայտնել էր, որ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը Եգիպտոսի և Թուրքիայի առաջնորդներին հրավիրել է միանալ իր «խաղաղության խորհրդին»՝ վերահսկելու Գազայի հետպատերազմյան անցումը:

France TV-ն հրապարակել է Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջև զրույցի տեսագրությունը, որում նրանք քննարկել են Վլադիմիր Զելենսկու 30-օրյա հրադադարի վերաբերյալ համաձայնությունը: Զրույցը տեղի է ունեցել 2025 թվականի մայիսի 10-ին, և հեռուստաալիքը ձայնագրությունը տեղադրել է X սոցիալական ցանցում:

Տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է Մակրոնը Զելենսկու, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քեյր Սթարմերի և Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի հետ զրույցներից հետո զանգահարում Սպիտակ տան նախագահին և նախ ներողություն խնդրում վաղաժամ զանգի համար: Այնուհետև Ֆրանսիայի նախագահը տեղեկացրել է Թրամփին, որ իրենց քննարկումների արդյունքում որոշվել է 30-օրյա հրադադարի մասին:

«Նա (Զելենսկին – խմբ.) համաձայնել է ձեր առաջարկին՝ երեսունօրյա հրադադարի վերաբերյալ և պատրաստ է հայտարարել դրա մասին», – ասել է Մակրոնը։

«Նա ընդունե՞լ է առաջարկը», – հետաքրքրված հարցրել է Թրամփը։

«Այո», – պատասխանել է Ֆրանսիայի առաջնորդը։

«Վա՜յ, դա հիանալի է։ Դրա համար՝ Նոբելյան խաղաղության մրցանակ», – հայտարարել է ԱՄՆ նախագահը։

Այնուհետև Մակրոնը հարցրել է, թե կարո՞ղ է երկու րոպեից զանգահարել Թրամփին, ինչպես նաև Զելենսկիին, Սթարմերին և Մերցին։ Սպիտակ տան ղեկավարը համաձայնել է։

«Սա ամերիկյան սադրանք էր»,- հայտարարել է Իրանի գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեին։ 

«Ամերիկացիները պլանավորել են այն, նրանք աշխատել են դրա վրա։ Ամերիկայի նպատակը՝ ես սա վճռականորեն և հստակ եմ ասում՝ Ամերիկայի նպատակն է կուլ տալ Իրանը։ Սա չի վերաբերում ԱՄՆ ներկայիս նախագահին։ Սա ամերիկյան քաղաքականություն է։ Իրանի ժողովուրդը անպատիժ չի թողնի այս ապստամբության ներքին և միջազգային մեղավորներին»,- ասել է նա։

ԱՄՆ նախագահը «մեղավոր է Իրանի ժողովրդին պատճառված կորուստների, վնասների և մեղադրանքների համար», – ասել է Խամենեին։ 

Խամենեին հայտարարել է, որ իշխանությունները «կոտրել են ցուցարարների մեջքը»։

«Իրանի ժողովուրդը կոտրել է սադրանքների մեջքը և իր միասնությամբ հայտնել է վերջին խոսքը։ Մենք երկիրը չենք տանելու պատերազմի, բայց չենք հանդուրժելու դրա ներսում հանցագործների առկայությունը։ Բողոքի ցույցերի և հանցավոր դիվերսիաների մեծ թվով առաջնորդներ և մեղավորներ ձերբակալվել են», – ասել է Խամենեին։

Ֆրանսիայի Ազգային ժողովում պատրաստվում է բանաձև, որը վերաբերում է երկրի դուրս գալուն ՆԱՏՕ-ից՝ ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականության հետ անհամաձայնության պատճառով։

Գերմանական Berliner Zeitung-ին տված հարցազրույցում Գետեն նշել է, որ Ֆրանսիայում ՆԱՏՕ-ից դուրս գալու հարցը վաղուց է քննարկվում, սակայն այն հատկապես արդիական է դարձել այն պայմաններում, երբ, նրա գնահատմամբ, Միացյալ Նահանգները վարում է անթաքույց կայսերական քաղաքականություն։

Որպես օրինակներ՝ պատգամավորը նշել է ԱՄՆ-ի կողմից Վենեսուելայի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոյի առևանգումը, ԱՄՆ-ի կողմից Գրենլանդիայի բռնակցման սպառնալիքները, ինչպես նաև կողոպտիչ առևտրային համաձայնագրերը, որոնք, նրա կարծիքով, ճնշման տակ պարտադրվել են Եվրամիությանը։

Գետեն անդրադարձել է նաև ՆԱՏՕ-ի այն պահանջին, ըստ որի դաշինքի անդամ երկրները պետք է իրենց ՀՆԱ-ի առնվազն 5 տոկոսը ուղղեն ռազմական կարիքներին՝ ընդգծելով, որ դա հիմնականում ձեռնտու է ԱՄՆ պաշտպանական արդյունաբերությանը։ Նրա խոսքով՝ Վաշինգտոնը բացահայտ ազդեցություն է ունենում նաև եվրոպական ընտրական գործընթացների վրա՝ հօգուտ ծայրահեղ աջ ուժերի։

«Այս ամենը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ն փաստացի իրեն ազատում է միջազգային իրավունքից և հավաքական անվտանգության մեխանիզմներից՝ Եվրամիությունը վերածելով իր վասալի»,– հայտարարել է ֆրանսիացի պատգամավորը։

Գետենի գնահատմամբ՝ ՆԱՏՕ-ում Ֆրանսիայի անդամակցության շարունակումը մի ռազմական դաշինքում, որը գլխավորում է միջազգային իրավունքի շրջանակներից դուրս եկող տերություն, անցանկալի և անընդունելի է։ Նա պնդել է, որ նման անդամակցությունը կարող է Ֆրանսիային ներքաշել հակամարտությունների մեջ, որոնք հակասում են երկրի շահերին և միջազգային պարտավորություններին։

Պատգամավորի համոզմամբ՝ ՆԱՏՕ-ից դուրս գալը Ֆրանսիային հնարավորություն կտա վերականգնել ռազմական և դիվանագիտական անկախությունը՝ միաժամանակ ակտիվ դեր ստանձնելով բազմակողմ ձևաչափերում, այդ թվում՝ բնապահպանության, զինաթափման և հանրային բարիքների պաշտպանության ոլորտներում։

Իրանի երկինքն ամերիկացիների համար վերածվել է սև խոռոչի։ Իր տելեգրամ ալիքում գրում է իրանցի տարածաշրջանային քաղաքական վերլուծաբան Խայալ Մուազինը

«Երկինքը վերածվել է սև խոռոչի ամերիկացիների համար»։

«Սա գիտաֆանտաստիկա չէ. այսպես են որոշ ամերիկացի փորձագետներ գնահատում իրավիճակը՝ ըստ տարածված պատմության։

Ըստ չհաստատված հաղորդագրությունների Իրանը ակտիվացրել է տեխնոլոգիա, որը կարող է «կուրացնել» առաջատար համաշխարհային տերությանը։

Այս հաղորդագրությունների համաձայն՝ Թեհրանը տեղակայել է ինչ-որ «անտեսանելի վահան», ոչ թե հրթիռները որսալու, այլ շատ ավելի արժեքավոր համարվող մի բան։

Այս պնդումների համաձայն՝ «Ամերիկայի աչքերը տիեզերքում» այլևս չեն կարող տեսնել, թե ինչ է կատարվում Իրանի տարածքում։

Դա նկարագրվում է որպես կառավարման կենտրոնների էկրանների մթնում, ազդանշանների անհետացում և համակարգերի կաթվածահարություն։

Այսպես կոչված «Իրանական պղպջակի» շրջանակներում արևմտյան տեխնոլոգիաները համարվում են անարդյունավետ. հրթիռները կորցնում են ուղղորդումը առանց GPS ազդանշանների, անօդաչու թռչող սարքերը կորցնում են կապը, ինչը առաջադեմ համակարգերը դարձնում է անվերահսկելի»,- գրում է Մուազինը։

Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի գրասենյակը հայտարարություն է տարածել՝ ընդգծելով, որ «Խաղաղության խորհրդին հաշվետու Գազայի գործադիր խորհրդի կազմը համաձայնեցված չէ Իսրայելի հետ և հակասում է նրա քաղաքականությանը», հայտնում է The Times of Israel-ը։ 

Սպիտակ տունը հայտարարել էր «Գործադիր խորհրդի» և «Գազայի գործադիր խորհրդի» անդամների անունները։ Վերջինիս մեջ են մտնում այնպիսի գործիչներ, ինչպիսին է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարը։ Այս նշանակումը, հավանաբար, Նեթանյահուի հայտարարության պատճառներից մեկն է։

Վարչապետի գրասենյակի հայտարարության մեջ ասվում է, որ Նեթանյահուն հանձնարարել է Արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարին բարձրացնել այս հարցն ամերիկացի գործընկեր Մարկո Ռուբիոյի հետ։ Սաարը չի մասնակցել Իսրայել-ԱՄՆ հարաբերությունների վերաբերյալ քննարկումներին, որոնք անցկացվել են Նեթանյահուի գրասենյակի և նրա գլխավոր խորհրդականների միջոցով, գրում է կայքը։

Իրանի վրա հարձակման ծրագիրը՝ «Գրենլանդիայի» քողի ներքո։ Այս կարծիքին է իրանցի տարածաշրջանային քաղաքական վերլուծաբան Խայալ Մուազինը։

Իր տելեգրամ ալիքում Մուազինը վերլուծում է հետևյալը․ 

- Արտաքուստ, աշխարհը զբաղված է նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Գրենլանդիան գնելու և այլախոհների նկատմամբ մաքսատուրքեր սահմանելու սպառնալիքների շուրջ աղմուկով։ Սակայն ռազմավարական վերլուծության փակ շրջանակներում ի հայտ է գալիս իրադարձությունների այլ մեկնաբանություն։ Խոսքը անշարժ գույքի մասին չէ, այլ գործողությունների ավելի մեծ թատերաբեմի նախապատրաստման մասին։

- «Սառույցի երկիրը» օգտագործվում է որպես քաղաքական լծակ՝ «Կրակի երկրի» դեմ սցենար սկսելու համար։ Գրենլանդիան դառնում է ճնշման գործիք և բանակցային խաղի մաս, մինչդեռ իրական նպատակը Իրանի դեմ լարվածության սրման և հնարավոր ռազմական հարվածի պայմաններ ստեղծելն է։

Նախագահ Դոնալդ Թրամփը շաբաթ օրը կոչ է արել վերջ դնել Իրանի գերագույն առաջնորդի՝ այաթոլա Ալի Խամենեիի 37-ամյա կառավարությանը։

«Եկել է Իրանում նոր ղեկավարություն փնտրելու ժամանակը»,- ասել է Թրամփը Politico-ի հարցազրույցում։

Թրամփը հայտնել է, որ Իրանի իշխանությունները երկիրը կառավարելիս «հենվում են բռնաճնշումների և բռնության վրա»։

«Որպես երկրի ղեկավար նա մեղավոր է այն բանում, որ լիովին քանդել է երկիրը եւ բռնություն է կիրառել մինչ այդ չտեսնված մակարդակներով։ Որպեսզի երկիրը շարունակի գործել, անգամ եթե այդ գործառույթը գտնվում է շատ ցածր մակարդակում, ղեկավարությունը պետք է կենտրոնանա իր երկրի պատշաճ կառավարման վրա, ինչպես ես եմ անում Միացյալ Նահանգներում, այլ ոչ թե հազարներով մարդիկ սպանի՝ վերահսկողությունը պահելու համար։ Առաջնորդությունը հարգանք է, ոչ թե վախ եւ մահ»,- ավելացրել է Թրամփը։

Թրամփը էլ ավելի հեռուն է գնացել՝ անցնելով անձնավորությունների։

«Այդ մարդը հիվանդ է, որը պետք է ճիշտ կառավարի իր երկիրը եւ դադարի սպանել մարդկանց։ Նրա երկիրը կյանքի համար ամենավատ տեղն է աշխարհում վատ ղեկավարության պատճառով»,- ավելացրել է ԱՄՆ նախագահը։