Ընդլայնված Մերձավոր Արևելքում նոր տարածաշրջանային դաշինք է ձևավորվում, սակայն դա ամենևին էլ այն սաուդա-իսրայելա-էմիրաթական դաշինքը չէ, որին ձգտում էր ԱՄՆ-ը։ Այն անվանենք «Մեքքայի համաձայնագրեր»․ համատեղ պաշտպանության մասին համաձայնագիրն ուրբաթ օրը ստորագրվել է Սաուդյան Արաբիայի, Թուրքիայի և Պակիստանի կողմից՝ մահմեդականների համար այդ սուրբ քաղաքում։ Երեք սուննի տերությունները պայմանավորվել են, որ իրենցից որևէ մեկի դեմ զինված հարձակումը կդիտարկվի որպես հարձակում բոլորի դեմ, գրում է WSJ-ը։
Երեք պետություններն էլ պաշտոնապես ԱՄՆ-ի դաշնակիցներ են, սակայն այստեղ «Աբրահամյան համաձայնագրերի» հոտ անգամ չկա։ Գործընկերներ ընտրելիս սաուդցիները պահպանում են Իրանի նկատմամբ ավելի հաշտեցնող հավասարակշռության քաղաքականություն։ Թուրքիան և Պակիստանը նույնպես, մեղմ ասած, երկիմաստ են վերաբերվում ահաբեկչության դեմ պայքարին։
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հյուրընկալում է ՀԱՄԱՍ-ին և գովաբանում նրա մարտիկներին որպես «սուրբ ռազմիկների», մինչդեռ Պակիստանի հարաբերությունները թալիբների և «Ալ-Քաիդայի» հետ լավագույն դեպքում կարելի է անվանել երկակի խաղ։ Եգիպտոսը, որը նույնպես ներկա էր գագաթնաժողովին, ցուցադրաբար ձեռնպահ մնաց պակտին միանալուց։
Նոր միավորումը կարող է անատամ դուրս գալ։ Մի՞թե որևէ մեկը հավատում է, որ թուրքերը և սաուդցիները զենքը ձեռքին կշտապեն օգնության հաջորդ անգամ, երբ Հնդկաստանն ու Պակիստանը հարվածներ փոխանակեն։ Էր-Ռիադը դեռ 2025 թվականին Իսլամաբադի հետ արդեն կնքել էր փոխադարձ պաշտպանության պակտ, իսկ Իրանի հետ ընթացիկ պատերազմում, ըստ հաղորդումների, Պակիստանը Սաուդյան Արաբիա է տեղափոխել զորքերի մի մասը և ՀՕՊ-ի մեկ մարտկոց։ Դա ավելի շուտ քաղաքական ազդակ էր, քան իրական մարտական ուժ։
Հնարավոր է՝ հենց դա էլ էությունն է։ Դա ամենևին ՆԱՏՕ-ի կանոնադրության 5-րդ հոդվածը չէ, և երբ Սաուդյան Արաբիայի ուղղությամբ իրանական հրթիռներ են թռչում, օգնության համար դեռևս դիմում են Վաշինգտոնին, ոչ թե Անկարային, Իսլամաբադին կամ նույնիսկ Պեկինին։ Հենց դա է ամենամեծ նշանակությունն ունեցողը։
Սակայն պաշտպանական դաշինքները կարող են նաև այլ գործառույթներ ունենալ։ Թուրքիայի համար գլխավոր նպատակըն իր ազդեցությունն ամբողջ տարածաշրջանի վրա տարածելն է։ Դրա մասին պերճախոս վկայում են նրա գերիշխող ներկայությունը Սիրիայում, ինչպես նաև աճող ռազմական զորակազմերը Կիպրոսի օկուպացված հատվածում, Իրաքում, Կատարում, Լիբիայում և Սոմալիում։ Այլ մայրաքաղաքների հետ կապերի ամրապնդումը Անկարային դիվանագիտական կշիռ է հաղորդում՝ հեռանկարային զենքի գործարքների ֆոնին։
Պակիստանը հանդես եկավ որպես միջնորդ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև և շահ է տեսնում իրադարձությունների էպիկենտրոնում գտնվելու մեջ։ Այն ունի նաև հիմնարար տնտեսական շահ՝ զսպել Իրանի հետ հակամարտությունը՝ նավթի և գազի անխափան մատակարարումների համար։ Տարածաշրջանային համակարգումը դրան հասնելու միջոցներից մեկն է։
Սաուդյան Արաբիան դիվերսիֆիկացնում է իր գործընկերներին և ցույց է տալիս, որ Իրանի հետ պատերազմի ֆոնին նվազել է Վաշինգտոնի՝ որպես իր պաշտպանի նկատմամբ վստահությունը։ Էր-Ռիադը պաշտպանության վրա տարեկան շուրջ 80 միլիարդ դոլար է ծախսում՝ զգալիորեն ավելի, քան Իսրայելը, և անհամեմատ ավելի, քան Իրանը, սակայն ներմուծվող տեխնիկան չի փոխարինի մարտական փորձին և կռվելու կամքին։ Թուրքիայի և Պակիստանի հետ պակտն այդ առումով կարող է փոխլրացնող լինել, սակայն սաուդցիները դեռ չեն ապացուցել տարածաշրջանային կարգը գլխավորելու իրենց կարողությունը։
Այստեղ նաև միջուկային ենթատեքստ կա։ Թուրքիայի միանալը սաուդա-պակիստանյան հարաբերություններին, որոնք ունեն միջուկային զենք ստեղծելու մշուշոտ բաղադրիչ, պետք է որ անհանգստություն առաջացնի։ Փետրվարին Թուրքիայի արտգործնախարարն ուղիղ եթերում Թուրքիայի՝ ատոմային ռումբ ձեռք բերելու անհրաժեշտության մասին հարցին արձագանքեց երկար դադարով և ժպիտով։ Այդ ամենն ընդգծում է ԱՄՆ Կոնգրեսի համար պնդելու անհրաժեշտությունը, որ սաուդյան միջուկային գործարքը բացառի ուրանի ներքին հարստացումը։
Երբ գերտերությունը գործում է քաոսային, տարածաշրջանային տերությունները սկսում են իրենց գործերն ինքնուրույն կարգավորել։ Դա կարող է լավ լինել, երբ տեղական խաղացողներըն ավելի շատ պատասխանատվություն են ստանձնում, կամ վատ, երբ դաշնակիցները հաճոյանում են մեր թշնամիներին և գործում մեր շահերին հակառակ։ Այս դեպքն ակնհայտորեն հենց այդպիսին է։