ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն օգտագործել է միջանկյալ ընտրություններում հանրապետականների ջախջախիչ պարտությունը՝ MAGA շարժման առաջնորդության համար պայքար սկսելու նպատակով, գրում է Axios-ը:
Իր հայտարարության մեջ նա կուսակցության պատմական ձախողման պատասխանատվությունը բարդել է Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի՝ Իրանի հետ մղած պատերազմի վրա՝ փաստացի ուրվագծելով սեփական քաղաքական դիրքորոշումը 2028 թվականի նախագահական ընտրությունների նախօրեին, նշում է լրատվամիջոցը:
«Պատճառը, թե ինչու մենք պարտվեցինք, պատերազմն է»,- գրել է Վենսը X սոցիալական ցանցում արված՝ շուրջ 600 բառից բաղկացած հրապարակման մեջ, որը նվիրված էր ընտրությունների արդյունքներին:
Axios-ի տվյալներով՝ Վենսի նախագահական հավակնություններն այժմ սերտորեն կապված են այն պատերազմի հետևանքների հետ, որը, ինչպես պնդում է պարբերականը, նա մասնավոր կարգով չի պաշտպանել, թեև հրապարակայնորեն պաշտպանել է: Փոխնախագահը պետք է համոզի հիասթափված MAGA կողմնակիցներին, որ ինքը հասկանում է նրանց դավաճանված զգալու զգացումը՝ միաժամանակ մնալով ռազմական արշավի համար պատասխանատու վարչակազմի առանցքային ներկայացուցիչներից մեկը:
Վենսը պնդում է, որ պարտության պատճառը ոչ թե ցածր մասնակցությունն էր, այլ 2024 թվականին Թրամփին աջակցած ընտրողների մի մասի անցումը դեմոկրատների կողմը: Հղում անելով նախագահի դժգոհ կողմնակիցների հարցումներին՝ նա առանձնացրել է նրանց չորս գլխավոր պահանջները. ավարտել պատերազմը, կենտրոնանալ կյանքի արժեքի և գնաճի վրա, հետևել «Ամերիկան առաջին հերթին» սկզբունքին և վերանայել հարաբերություններն Իսրայելի հետ:
Այս թեմաներն ազդեցիկ փոդքասթերների և MAGA-ի ակտիվիստների կողմից Թրամփի քննադատության կիզակետում են: Այսպիսով, Վենսը մերձենում է շարժման այն ներկայացուցիչների հետ, ովքեր հատկապես կտրուկ են հանդես գալիս Իրանի հետ պատերազմի դեմ:
«Եթե ցանկանում եք պնդել, թե պատերազմն արժեր դրան, որ Սենատի կորուստը հաջորդ վեց տարիների համար արժեր դրան, ուրեմն այդպես էլ ասեք: Ապացուցեք, որ գինն արդարացված էր: Համաձա՞յն եք դուք, թե՞ ոչ, ամեն դեպքում դա ազնիվ կլինի»,- գրել է ԱՄՆ փոխնախագահը:
Թրամփը պատասխանել է այս մարտահրավերին՝ խոստովանելով, որ պատերազմը վնասել է հանրապետականներին ընտրություններում, բայց հայտարարելով, որ չէր փոխի իր որոշումը: «Եթե ես ստիպված լինեի դա կրկին անել, ես դա կրկին կանեի»,- ասել է նախագահը լրագրողներին: Վենսի հրապարակումը նա լավն է որակել:
Axios-ի տեղեկություններով՝ փոխնախագահի հայտարարությունն անակնկալ է եղել Սպիտակ տան աշխատակիցներից ոմանց համար, թեև պարբերականի աղբյուրները պնդում են, որ նա դրա վրա աշխատել է վարչակազմի բարձրաստիճան ներկայացուցիչների հետ համատեղ: Զրուցակիցներից մեկը հրապարակումն անվանել է Վենսի սեփական մտքերի արտահայտություն և նրա առաջնորդական հավակնությունների վկայություն: Մյուսը հայտարարել է, որ ընտրությունների արդյունքները ցույց են տվել նախկին քաղաքական ռազմավարության թույլ կողմերը, և որ ուրիշ հանրապետականներ ևս կսկսեն հեռանալ նախագահից:
Թրամփի երկրորդ նախագահական ժամկետն ուղեկցվում է գաղափարական սուր հակամարտությամբ արտաքին հակամարտություններին չմիջամտելու կողմնակիցների և կոշտ իսրայելամետ քաղաքականության ջատագովների միջև, որոնք սատարել են Իրանի դեմ պատերազմին: Վենսը նախկինում կասկածներ էր հայտնել ռազմական արշավի նպատակների և տևողության վերաբերյալ, սակայն հրապարակայնորեն պաշտպանել էր այն և գլխավորել Իրանի հետ խաղաղ բանակցությունները: Այժմ նրա հայտարարությունն միանշանակորեն մերձեցնում է նրան MAGA-ի հակազավթողականության թևին:
Դա կարող է փոխնախագահին օգնել դիմակայել 2028 թվականին հանրապետականների առաջադրման համար պայքարող այլ հավակնորդների, մասնավորապես՝ սենատոր Թեդ Կրուզին, որը հակված է ավելի կոշտ արտաքին քաղաքական հայացքների: Եթե Կրուզը որոշի առաջադրվել և կուսակցությանը կոչ անի հրաժարվել ներկայացվող վարչակազմի ներկայացուցիչներից, Վենսը կկարողանա պնդել, որ սենատորը սատարել է մի կուրս, որը նպաստել է հանրապետականների պարտությանը:
Ընտրություններից հետո փոխադարձ մեղադրանքներն ուժեղացել են նաև MAGA-ի կողմնակիցների շրջանում: Որոշ ազդեցիկ ակտիվիստներ պատասխանատվությունը պարտության համար բարդել են Լորա Լումերի, Բեն Շապիրոյի, Մարկ Լևինի և խիստ իսրայելամետ գծի այլ կողմնակիցների վրա՝ մեղադրելով նրանց «Ամերիկան առաջին հերթին» քաղաքականության խոստումները դավաճանելու մեջ: Նրանց ընդդիմախոսներն էլ իրենց հերթին քննադատներին մեղադրում են հակասեմականության և նախագահի նկատմամբ անհավատարմության մեջ:
Հանրապետականների քաղաքական խմբի նախաձեռնությամբ 12 առանցքային ընտրական շրջաններում անցկացված հարցումները ցույց են տալիս, թե ինչպես է փոխվել ընտրողների վերաբերմունքը տնտեսության նկատմամբ: Հունվարին հարցվածների մեծամասնությունը պատասխանատվությունը գնաճի համար բարդում էր դեմոկրատների վրա, սակայն մինչև հոկտեմբեր մեղադրանքներն ուղղվել էին դեպի Թրամփն ու հանրապետականները: Axios-ին հարցումների արդյունքները տրամադրած խորհրդատուներից մեկը փոփոխությունը բացատրել է Իրանի հետ պատերազմով և բենզինի գների աճով:
Վենսի հրապարակումը սատարել է Դոնալդ Թրամփ կրտսերը՝ MAGA շարժման ազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկը, որն X-ում գրել էր, որ համամիտ է փոխնախագահի յուրաքանչյուր բառի հետ:
Ընդ որում, Վենսի վերլուծությունը եղել է ընտրողական: Նա մատնանշել է պատերազմը և գների աճից դժգոհությունը, սակայն չի հիշատակել Թրամփի առևտրային տուրքերը, կոռուպցիոն սկանդալները և Սպիտակ տանը շինարարական նախագծերի վրա նրա ուշադրությունը: Axios-ի գնահատմամբ՝ նման մոտեցումը թույլ է տալիս Վենսին հաստատել «Ամերիկան առաջին հերթին» սկզբունքի կողմնակիցների արդարացիությունը՝ միաժամանակ զերծ պահելով նախագահին պարտության ավելի լայն պատճառների քննարկումից:
Թրամփը Վենսին դեռևս իր իրավահաջորդ չի հայտարարել: Պատասխանելով հարցին՝ արդյոք նա քննարկե՞լ է փոխնախագահի հետ նախագահական ընտրություններին մասնակցելու հնարավորությունը, պետության ղեկավարը հայտարարել է, որ նրանք շատ բաների մասին են խոսում, սակայն հավելել. «Գուցե նա ոչ էլ առաջադրվի: Ես չգիտեմ՝ ով է առաջադրվելու»:
Ֆլորիդայի նահանգապետ Ռոն Դեսանտիսը, որը 2024 թվականի հանրապետականների փրայմերիզում մրցում էր Թրամփի հետ, նույնպես առաջարկել է կուսակցության ձախողման սեփական բացատրությունը: Նա ընտրությունների արդյունքները որակել է «հանրապետականների համար ոչնչացման տանելու ունակ իրադարձության» մոտ, մատնանշելով խոշորագույն նահանգներում կուսակցության դիրքերի կորուստը: Ֆլորիդան, նրա գնահատմամբ, հազվագյուտ բացառություն է դարձել հանրապետականների ընդհանուր պարտության հետնապատկերին: