Մինչ երեխաները մի ժամանակ երազում էին մեծանալիս տիեզերագնացներ և բժիշկներ դառնալու մասին, այսօրվա երիտասարդությունը շատ ավելի հավանական է, որ դառնա TikTok-յան աստղեր։
Նոր ուսումնասիրության համաձայն, նույնիսկ յոթ տարեկան երեխաներն այժմ սոցիալական ցանցերի ինֆլուենսերների դերը նշում են որպես իրենց երազանքի գլխավոր մասնագիտություն։
Գիտնականները պարզել են, որ միջնակարգ և ավագ դպրոցի աշակերտների 60 տոկոսը ասում է, որ ցանկանում է դառնալ բլոգեր կամ ընտրել է իրենց ապագա կարիերան՝ հիմնվելով սոցիալական ցանցերի բլոգերների վրա։
Երբ հետազոտողները հարցրել են երեխաներին, թե ինչ են ուզում դառնալ ապագայում, շատերը պարզապես նկարել են TikTok-ի կամ YouTube-ի լոգոն։
Այս տեխնոլոգիապես հմուտ երեխաները բացատրել են հետազոտողներին, որ սոցիալական ցանցերի աստղերը «հայտնի» են և «շատ գումար են վաստակում»։
Մինչդեռ ավելի մեծ տարիքի աշակերտներն ավելի հակված էին նշել այնպիսի մասնագիտություններ, ինչպիսիք են էլեկտրիկը, ինժեները, ուսուցիչը կամ տիեզերագնացը, էկրանային աստղ դառնալու ցանկությունը տարածված թեմա էր և՛ փոքր երեխաների, և՛ դեռահասների շրջանում։
Այլ տարածված ընտրությունների թվում էին ֆուտբոլիստները, երաժիշտները, դերասանները և, իհարկե, արքայադուստրերը։
YouTube-ը՝ դպրոցի փոխարեն
Սկսած 2021 թվականից, հետազոտողները հարցումներ են անցկացրել տարրական, միջնակարգ և ավագ դպրոցի աշակերտների շրջանում (սկսած յոթ տարեկանից) Միացյալ Նահանգներում, իսկ սկսած 2024 թվականից՝ Նորվեգիայում, որպեսզի հասկանան, թե ինչպես են երեխաները պատկերացնում իրենց ապագա կարիերան։
Իրենց վերջին ուսումնասիրության համար հետազոտողները հարցումներ են անցկացրել Վիսկոնսին նահանգի 7-ից 11 տարեկան 80 երեխաների և 140 միջնակարգ և ավագ դպրոցի աշակերտների շրջանում, ինչպես նաև Նորվեգիայում նրանց ավելի քան 60 հասակակիցների շրջանում։
Յուրաքանչյուր թեստի ժամանակ երեխաներին տրվել են պարզ հարցեր, ինչպիսիք են՝ «Երբ մեծանամ, կցանկանայի լինել…», և հարցվել, թե որտեղ են նրանք իմացել այս մասնագիտության մասին։
Սա բացահայտել է ամերիկացի և նորվեգացի երեխաների կարիերայի ձգտումների զարմանալի նմանություններ։
Առաջիկա հետազոտության գլխավոր հեղինակ, Վիսկոնսինի համալսարանի պրոֆեսոր Մեթյու Սիմոնոն The Conversation-ի համար հոդվածում գրել է.
«Նորվեգիայում երկրորդ դասարանի աշակերտը նկարեց YouTube-ի լոգո, երբ ես և իմ գործընկերները հարցրինք նրան, թե ինչ է ուզում դառնալ, երբ մեծանա։ Երբ մենք նույն հարցը տվեցինք Վիսկոնսինի երկրորդ դասարանի աշակերտներին, մենք զարմացանք՝ ստանալով նմանատիպ պատասխաններ. այնտեղի երեխաները նույնպես համընդհանուր առմամբ ցանկանում էին դառնալ յութուբեր»։
Պրոֆեսոր Սիմոնոն նշում է, որ իրենց տվյալները վկայում են սոցիալական ցանցերի ազդեցության կտրուկ աճի մասին երիտասարդ սերնդի կարիերայի ձգտումների վրա։
«Որոշ դեպքերում Վիսկոնսինում և Նորվեգիայում յոթ տարեկան երեխաները պարզապես նկարել են YouTube-ի կամ TikTok-ի լոգոն կամ գրել, որ ձգտում են դառնալ «ինֆլուենսերներ», առանց որևէ պատկերացման, թե ում կամ ինչի վրա են հույս ունենում ազդել»,-ասում է նա։
Այնուամենայնիվ, սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը միշտ չէ, որ ամբողջովին բացասական է. հետազոտողները պարզել են, որ որոշ աշակերտներ ոգեշնչվել են առցանց բովանդակությունից՝ իրական կարիերա հետապնդելու համար։
Օրինակ՝ մի գյուղական դպրոցականն ասել է, որ սոցիալական ցանցերը ոգեշնչել են իրեն դառնալ ծովային կենսաբան, չնայած որ մոտակա օվկիանոսը գտնվում է ավելի քան 2000 կիլոմետր հեռավորության վրա։
Դաժան իրականությունը և դպրոցական ծրագրի հետամնացությունը
Այնուամենայնիվ, հետազոտողները զգուշացնում են, որ փառքի և հայտնիության երազանքները կարող են հաջորդ սերնդին լուրջ հիասթափության պատճառ դառնալ։
Նույնիսկ այն ինֆլուենսերների շրջանում, ովքեր կարողանում են լսարան ձեռք բերել, ԱՄՆ-ում բովանդակության ստեղծողների կեսից ավելին տարեկան վաստակում է 15,000 դոլարից պակաս։
Ավելի լայն իմաստով, պրոֆեսոր Սիմոնոն զգուշացնում է, որ հնացած դպրոցական կարիերայի ուղղորդման ծրագրերը գնալով ավելի ու ավելի են կտրվում իրականությունից և չեն կարողանում երեխաներին տրամադրել այն խորհուրդները, որոնք նրանց իսկապես անհրաժեշտ են։