Արհեստական բանականությունը կարող է օգնել մարդկանց զարգացնել էմպատիան — այսպիսի նախնական եզրակացության են եկել Ֆինիքսի համալսարանի հետազոտողները, որոնք ներկայացրել են պիլոտային հետազոտության արդյունքները Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի ամենամյա համաժողովում, գրում են news.an-ը և Phys.org։
Հետազոտությանը մասնակցել է 10 չափահաս մարդ։ Նրանք երկու անգամ շփվել են հետազոտողների կողմից հատուկ ստեղծված՝ գեներատիվ ԱԲ-ի հիման վրա աշխատող վիրտուալ կերպարների հետ։ Այս սեանսների ընթացքում մասնակիցները սովորել են իրավիճակին նայել տարբեր տեսանկյուններից, ճանաչել և անվանել հույզերը, դրսևորել հետաքրքրասիրություն և էմպատիա, ինչպես նաև ընտրել բառեր՝ կոնֆլիկտից հետո հարաբերությունները վերականգնելու համար։
Դասընթացներից առաջ և հետո մասնակիցները անցել են էմպատիայի գնահատում։ Միջին արդյունքը բարձրացել է 23,1-ից մինչև 25,8 միավոր, ընդ որում ցուցանիշի բարելավում արձանագրվել է տասը մասնակիցներից իննի մոտ։
Երկխոսությունների վերլուծությունը նույնպես ցույց է տվել մի քանի փոփոխություն. մասնակիցներն ավելի լավ էին ճանաչում իրենց և ուրիշների հույզերը, ավելի բաց էին դառնում այլընտրանքային բացատրությունների նկատմամբ՝ կապված այլ մարդկանց վարքի հետ, ավելի հազվադեպ էին նրանց գործողություններն ընկալում որպես կանխամտածված թշնամական և ավելի հաճախ օգտագործում էին հարաբերությունների վերականգնմանն ուղղված ձևակերպումներ։
Հետազոտողները նշում են, որ կարևոր դեր էր խաղում ոչ թե որևէ մեկ «ճիշտ» արձագանք, այլ շփման ընթացքում անվտանգության զգացման աստիճանական ձևավորումը։ Զրույցների մանրամասն վերծանումները հնարավորություն են տվել հետևել, թե ինչպես էր փոխվում մասնակիցների հաղորդակցությունը ողջ սեանսի ընթացքում։
Միևնույն ժամանակ գիտնականներն ընդգծում են արդյունքների նախնական բնույթը։ Հետազոտությանը մասնակցել է ընդամենը 10 մարդ, չկար վերահսկիչ խումբ, իսկ նկատվող փոփոխությունները կարող էին կապված լինել ոչ միայն ԱԲ-ի հետ փոխազդեցության, այլ նաև մասնակիցների սպասումների կամ այն մասնագետների աշխատանքի հետ, որոնք ուղեկցում էին փորձը։ Այդ պատճառով դեռևս չի կարելի պնդել, որ հենց ԱԲ-ն ինքնուրույն է առաջացրել էմպատիայի կայուն աճ։
Հեղինակներն առաջարկում են գեներատիվ ԱԲ-ն դիտարկել ոչ թե որպես հոգեբանների, դասախոսների կամ մարդկային հարաբերությունների փոխարինող, այլ որպես լրացուցիչ գործիք՝ բարդ հաղորդակցական իրավիճակների մարզման և վերլուծության համար։ Մասնավորապես, նման վիրտուալ զրուցակիցները կարող են օգտագործվել կոնֆլիկտներից, աշխատանքային վեճերից և այլ իրավիճակներից հետո զրույցների նախավարժանքի համար, երբ մարդուն անհրաժեշտ է սովորել ավելի լավ հասկանալ մյուսի տեսանկյունը։
Հետազոտողները նաև ընդգծում են ԱԲ-ի կիրառման դեպքում խիստ վերահսկողության անհրաժեշտությունը հոգեթերապիայի և ուսուցման ոլորտներում. անհրաժեշտ է պաշտպանել գաղտնիությունը, ստանալ տեղեկացված համաձայնություն, պահպանել մասնագետների մասնագիտական վերահսկողությունը և քննադատաբար գնահատել այն պատասխանները, որոնք գեներացնում է համակարգը։
Արդյունքները հաստատելու համար անհրաժեշտ կլինեն ավելի լայնածավալ հետազոտություններ՝ վերահսկիչ խմբերով և ավելի բազմազան մասնակիցներով։