Սթիվեն Սփիլբերգը համաշխարհային կինոյին նվիրել է այլմոլորակային քաղաքակրթությունների ամենավառ պատկերներից մի քանիսը, սակայն այժմ պաշտամունքային ռեժիսորը պնդում է, որ ինչ-որ բան գիտի իրական այլմոլորակայինների մասին։
CBS News-ին տված հարցազրույցում, որը համընկել է իր նոր գիտաֆանտաստիկ «Բացահայտման օր» ֆիլմի թողարկման հետ, Սփիլբերգը միանշանակ հայտարարել է. «Ես բացարձակապես վստահ եմ, որ նրանք այստեղ են եղել և որ նրանք այստեղ են հիմա։ Եվ ո՞վ գիտի, գուցե նրանք միշտ էլ այստեղ են եղել»։
Ռեժիսորը շեշտել է, որ իր դիրքորոշումը հիմնված է «ամբողջ կյանքում հավաքած անուղղակի ապացույցների, մարդկային պատմությունների, վավերագրական ֆիլմերի և ԱՄՆ Կոնգրեսում վկաների պաշտոնական վկայությունների վրա»։
Գիտության կարծիքը. Նման հնարավորություն կա, բայց Լուսնի վրա կամ տիեզերական աղբի տեսքով
Որոշ գիտնականներ ընդունում են, որ Սփիլբերգը կարող է տեսականորեն ճիշտ լինել, բայց էական վերապահումներով։ Քիլի համալսարանի աստղաֆիզիկոս Ջակո վան Լունը նշել է. «Դա հնարավոր է։ Եթե նրանք մեզ մոտ գային միլիարդ տարի առաջ, նրանք կգտնեին միայն անկենդան ցամաք և մանրէներով լի օվկիանոսներ»։
Գիտնականի կարծիքով, այլմոլորակայինները, հավանաբար, երկրաբանական գործընթացների պատճառով Երկրի վրա արտեֆակտներ չեն թողել, բայց նրանք կարող էին հետքեր կամ հետազոտական զոնդեր թողնել Լուսնի կամ Արեգակնային համակարգի այլ վայրերի վրա՝ գուցե երկարաժամկետ մոնիթորինգի կամ պարզապես որպես տիեզերական աղբ։
Գիտնականների մեծ մասը Սփիլբերգի վարկածը մերժում է որպես գիտաֆանտաստիկա՝ մատնանշելով անհաղթահարելի արգելք՝ աստղերի միջև հսկայական հեռավորությունները։
«Մենք «աստղագիտական» բառը համարում ենք պարզապես «մեծ», բայց մարդկային միտքը դժվարանում է ընկալել տիեզերքի իրական մասշտաբները», – բացատրում է Լոնդոնի Քուին Մերի համալսարանի աստղաֆիզիկոս Թոմաս Հոուորթը։ «Մեր ամենաարագ տիեզերանավը՝ Parker Solar Probe-ը, էկզոմոլորակներով ամենամոտ հայտնի աստղին հասնելու համար կպահանջվի 6500 տարի։ Մոտակա մոլորակների վրա զարգացած կյանքի գոյության հավանականությունը աննշան է, իսկ մեր արեգակնային համակարգից այն կողմ հեռավորությունները պարզապես անհավանական են դառնում»։
Գիտաֆանտաստիկ վեպերում և ֆիլմերում այս խնդիրը լուծվում է որդանցքերի կամ վարպային շարժիչների միջոցով, որոնք թույլ են տալիս ճանապարհորդել լույսի արագությունից ավելի արագ։ Սակայն, իրականում ֆիզիկան անփոփոխ է։
«Լույսի արագությունը Տիեզերքի բացարձակ արագության սահմանն է», – հիշում է Հերտֆորդշիրի համալսարանի աստղագետ դոկտոր Ուիլյամ Ալսթոնը։ «Զանգված ունեցող ոչ մի մարմին չի կարող հասնել կամ գերազանցել այն։ Հետևաբար, այլ աշխարհներ ճանապարհորդելը ոչ միայն ինժեներական մարտահրավեր է, այլև ֆիզիկայի հիմնարար օրենքների սահմանափակում»։
«Սփիլբերգը գլուխգործոցներ է ստեղծում, բայց դրանք հեքիաթներ են, ոչ թե գիտություն»
Մանչեսթերի համալսարանի այլմոլորակային ինտելեկտի որոնման (SETI) առաջատար մասնագետ պրոֆեսոր Մայքլ Գարեթը Սփիլբերգի ֆիլմերի սցենարները համարում է զուտ գեղարվեստական։ «Սփիլբերգը հրաշալի ֆիլմեր է նկարահանում, իսկ «Բացահայտման օրը»՝ հիանալի ֆիլմ, բայց այն պատմություն է, այլ ոչ թե գիտություն։ Երկիրը գեղեցիկ կապույտ կետ է, բայց տիեզերական մասշտաբով մենք մեր Ծիր Կաթին գալակտիկայում հարյուր միլիարդավոր մոլորակներից ընդամենը մեկն ենք։ Այն միտքը, որ այլմոլորակայինները մեզ ընտրել են հատուկ, տրիլիոնավոր մղոններ են անցել, ապա, պետությունների ղեկավարներին պաշտոնական այցելություններ կատարելու փոխարեն, պարզապես թռչում են ռազմական ավիաբազաների և գյուղատնտեսական դաշտերի շուրջ, թվում է անիրական»։
Գիտնականները ընդգծում են, որ տասնամյակներ տևած որոնումներից հետո աշխարհի ռադիոաստղադիտակները դեռևս չեն հայտնաբերել ոչ մի «տեխնոազդանշան» այլմոլորակային քաղաքակրթություններից։ «Եթե այլմոլորակայինները իսկապես այցելեին Երկիր, մենք ավելին կունենայինք ցույց տալու, քան մշուշոտ, ցածրորակ տեսանյութերը և բարային պատմությունները», – եզրափակում է պրոֆեսոր Գարեթը։
«Անհավատալի հիմարություն». ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը զղջացել է «անզավակ կատու կանանց» մասին իր խոսքերի համար
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսը զարմանալի խոստովանություն է արել: Իր նոր ինքնակենսագրականում՝ «Communion»-ում, որը կհրատարակվի հունիսի 16-ին, նա անկեղծորեն նշում է, որ Դեմոկրատական կուսակցության ականավոր գործիչներին «աղքատ, անզավակ կատու կանանց» հետ իր վիճահարույց համեմատությունը «բացառիկ հիմարություն» էր և «անձնական պարտության պահ», գրում է People-ը:
Այս հայտարարությունը, որը Վենսը արել էր 2021 թվականին Fox News-ի այն ժամանակվա հաղորդավար Թաքեր Կարլսոնի հետ հարցազրույցում, վերադարձել է նրան հետապնդելու 2024 թվականի նախագահական մրցավազքի ժամանակ, երբ Դոնալդ Թրամփը նրան ընտրել է որպես փոխնախագահի թեկնածու: 2024 թվականին Վենսը կտրականապես հրաժարվել է ներողություն խնդրել՝ Մեգին Քելլիի հետ հարցազրույցում պնդելով, որ դա «պարզապես երգիծանք» է, և որ ինքը «ոչինչ չունի կատուների դեմ»: Այս մերժումը քննադատության ալիք է առաջացրել հանրության և Հոլիվուդյան աստղերի, այդ թվում՝ Ջենիֆեր Էնիսթոնի և Թեյլոր Սվիֆթի կողմից:
Սակայն այսօր 41-ամյա փոխնախագահը իր հռետորաբանությունը փոխել է շատ ավելի համեստ տոնի։ «Ամենահիմար բաներից մեկը, որ ես երբևէ ասել եմ, այն էր, երբ պնդում էի, որ Դեմոկրատական կուսակցության «անզավակ կատու տիկնայք» մեր երկիրը կործանում են», – գրում է Վենսը։ «Դա լիովին անմիտ մեկնաբանություն էր, որը միտումնավոր (և հաջողությամբ) մշակվել էր էժան սադրանքի համար, այլ ոչ թե հանրությանը կրթելու համար»։
Վենսի նոր գիրքը՝ «Հաղորդություն», նրա 2016 թվականի պաշտամունքային բեսթսելլեր «Հիլբիլիի էլեգիա»-ի շարունակությունն է։ Այս անգամ պատմությունը պտտվում է նրա հոգևոր որոնումների և մեծահասակ դառնալուց հետո Հռոմի կաթոլիկությանը գիտակցված դարձի շուրջ։
Վենսի խոսքով՝ հենց իր հավատքն էր, որ ստիպել է նրան վերանայել հին քաղաքական կարգախոսները։ «Սա ինձ հասցնում է հավատքի ևս մեկ կարևոր դասի քրիստոնյա պետական գործչի համար», – նշում է քաղաքական գործիչը։ «Նորմալ է ընդունել սեփական սխալները»։