Մեքսիկական հանցավոր խմբավորումները հաճախ օգտագործում են հայտնի բլոգերներին փողերի լվացման և քարոզչության համար, սակայն դաժանորեն հաշվեհարդար են տեսնում նրանց հետ ամենափոքր սխալի կամ անհավատարմության համար։ Այդ մասին գրում է The Telegraph պարբերականը։
Արյունալի հեռարձակումներ
24-ամյա սթրիմեր Սեսար Գաստելումի սպանությունը տեղի է ունեցել վայրկյանի կոտորակների ընթացքում։ Հագած վառ նարնջագույն բաճկոն և ուսերին սուրհանդակային ուսապարկով՝ նա ընկերների հետ կատակելիս էր տեսախցիկի առաջ, երբ կողքով անցան մոտոցիկլով երկու դիմակավորված անձինք և կրակեցին նրա գլխին։ Տղան, որին հետևում էին ավելի քան 500 հազար մարդ, մահացած ընկավ հենց հեռարձակման ժամանակ։
Նման դեպքերը դարձել են սարսափեցնող միտման մաս։ 23-ամյա բյութի-բլոգեր Վալերիա Մարկեսը գնդակահարվել է իր սեփական գեղեցկության սրահում, իսկ տեսախցիկը շարունակել է աշխատել՝ ֆիքսելով արյան լճակները։ Մահվանից ակնթարթներ առաջ աղջիկը հասցրել էր ասել, որ ինչ-որ մեկը ցանկանում է սպանել իրեն։
Այլ զոհերի թվում են Քևին Կալետրին, որը գնդակահարվել է Մեխիկոյի հյուրանոցում նկարահանումների ժամանակ, և Խոսե Կառլոս Գոնսալես Էռերան, որը սպանվել է շուկայում՝ ուղիղ եթերում։ Փորձագետների տվյալներով՝ նման հաշվեհարդարների մեծ մասը կենտրոնացած է Սինալոա, Խալիսկո և Մեխիկո նահանգներում։ Միայն Սինալոայում 2024 թվականից ի վեր առնվազն ինը ինֆլուենսեր է սպանվել։
Համացանցի «կարտելացում» և փողերի լվացում
Վերլուծաբանները նշում են բովանդակություն ստեղծողների և ազդեցիկ կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների միջև սերտ կապը։
«Այս ինֆլուենսերներից շատերը արտացոլում են Մեքսիկայում համացանցի «կարտելացման» միտումը», — պարզաբանում է Dyami Security Intelligence վերլուծական կենտրոնի ավագ վերլուծաբան Քրիս Դալբին։
Բլոգերները մաֆիայի համար դառնում են հեշտ թիրախ՝ քարոզչություն տարածելու և նորակոչիկներ հավաքագրելու նպատակով։ Փոխարենը ինֆլուենսերները ձեռք են բերում հանրաճանաչություն՝ թմրանյութերի առևտրի մասին ներքին բովանդակության, ինչպես նաև շքեղության՝ թանկարժեք մեքենաների, խնջույքների և ռեստորանների հաշվին, որոնք ավազակները սիրով ցուցադրում են նրանց։
Բացի փիառից, բլոգերներին օգտագործում են նաև փողերի լվացման համար։ Հանցագործները գործի են դնում կեղծ բիզնեսներ՝ գեղեցկության սրահներ, հագուստի բրենդներ, ռեստորաններ, երաժշտական լեյբլներ, ուռճացնելով գովազդի համար վճարվող հոնորարները կամ թաքցնելով հանցավոր եկամուտները YouTube-ի և երաժշտական սթրիմինգների օրինական ռոյալթի հոսքերի միջոցով։
Իրավիճակը սրվել է Սինալոայի կարտելի խմբակցությունների միջև դաժան քաղաքացիական պատերազմի ֆոնին՝ Իսմայել «Էլ Մայո» Սամբադայի ԱՄՆ արտահանձնումից հետո։ Ինֆլուենսերներին, որոնց նկատում են որոշակի խմբավորման հանդեպ համակրանքի մեջ կամ մերկացնում մրցակիցների հետ կապերի համար, անմիջապես հայտարարում են թիրախ։
Այսպես, Գաստելումի մահից առաջ նրա տեսանյութերում հնչում էին «Էլ Մայոյի» աջակցությանը միտված կարգախոսներ։ Իսկ հունվարին Կուլիական նահանգի վրա ինքնաթիռից ցրվել էին թռուցիկներ՝ սպառնալիքներով 25 ինֆլուենսերի հասցեին, որոնց մեղադրում էին կարտելի ֆինանսավորման մեջ։ Նրանցից վեցն այս պահին արդեն սպանվել են։
Հանրաճանաչության հետևից ընկնելու մահաբեր գինը
Կարտելների զոհ են դառնում ոչ միայն բլոգերները, այլև վիճահարույց «նարկոկորիդոներ» (թմրաբարոնների կյանքի մասին երգեր) կատարող երաժիշտները, ինչպես նաև լրագրողները։
Չնայած Մեքսիկայի նախագահ Կլաուդիա Շեյնբաումի հայտարարություններին այն մասին, որ անհրաժեշտ է հետաքննել յուրաքանչյուր նման սպանություն և մեղավորներին ենթարկել պատասխանատվության, փորձագետները թերահավատորեն են գնահատում արդարադատության հաղթանակի հնարավորությունները մի երկրում, որտեղ սպանությունների 10%-ից էլ պակասն է ավարտվում իրական դատավճիռներով։
«Ճիշտ այնպես, ինչպես լրագրողներին սպանում են այն բանի համար, որ նրանք չափազանց մոտենում են ճշմարտությանը, իսկ երաժիշտներին՝ այն մարդկանց մասին չլինող երգերի համար, ինֆլուենսերները հետապնդում են հիպը՝ իմանալով, որ կարտելների հիշատակումը դիտումներ է բերում։ Եվ արդյունքում նրանք դրա համար վճարում են ամենաբարձր գինը», — ամփոփում է Քրիս Դալբին։