Հռոմի օդանավակայաններին, ամենայն հավանականությամբ, ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրների քաղաքացիների համար կպահանջվի ժամանակավորապես դադարեցնել Եվրամիության մուտքի և ելքի նոր թվային համակարգի (EES) կիրառումը։ Դա կիրականացվի այն բանի համար, որպեսզի ամառային զբոսաշրջային ամենածանրաբեռնված սեզոնին հնարավոր լինի խուսափել «աղետից»։ Այս մասին հայտարարել է «Aeroporti di Roma» ընկերության ղեկավար Մարկո Տրոնկոնեն, փոխանցում է The Guardian-ը։
Նրա խոսքով՝ այս ամառ տրանսպորտային քաոսը կանխելու միակ միջոցն այն է, որ ուղևորների մի մասին թույլատրվի անցնել հսկողությունը՝ չգրանցվելով կենսաչափական համակարգում։ Նմանատիպ մտահոգություններ նախկինում հայտնել էին նաև եվրոպական այլ օդանավակայանների ներկայացուցիչները։
Նոր կանոնների համաձայն՝ ԵՄ անդամ չհանդիսացող երկրների քաղաքացիները, այդ թվում՝ բրիտանացիները, Եվրամիության տարածք առաջին անգամ մուտք գործելիս պետք է մատնահետք հանձնեն և լուսանկարվեն։ EES համակարգը ստեղծվել է դաշինքի արտաքին սահմաններին հսկողությունն ուժեղացնելու համար։
Համակարգն առաջին անգամ գործարկվել էր անցյալ տարվա հոկտեմբերին և մի շարք ուշացումներից հետո ամբողջությամբ շահագործման է հանձնվել ապրիլի կեսերին։ Դրա ներդրումն ուղեկցվել է տեխնիկական խնդիրներով, որոնք արդեն իսկ հանգեցրել են երկար հերթերի, և եղել են դեպքեր, երբ ուղևորներն ուշացել են չվերթներից դեռևս մինչև ամառային պիկ սեզոնի սկսվելը։
«Մենք չափազանց մտահոգված ենք առաջիկա ամռան կապակցությամբ», — Financial Times-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է Տրոնկոնեն։
Իր տագնապի մակարդակը տասը բալանոց սանդղակով գնահատելիս՝ նա այն որակել է «ութ կամ ինը»։
«Այս գործընթացը, ինչպես պարզվում է, անհամատեղելի է ուղևորահոսքի այն ծանրաբեռնվածությունների հետ, որոնց մենք դեռ պետք է բախվենք։ Հետևաբար, միակ ելքը «ապահովիչ փականը» բացելն է։ Հյուրանոցներում ուղևորների հաստատված ապահովումը գրանցելու հնարավորություն չկա»,- ասել է նա։
Բրիտանացի ճանապարհորդներն արդեն իսկ զգալի ուշացումների են բախվել եվրոպական մի շարք երկրներում։ Մայիսին ֆրանսիական ոստիկանությունը ժամանակավորապես դադարեցրել էր Դովրի նավահանգստում իրականացվող լրացուցիչ ստուգումները, իսկ Հունաստանը հրաժարվել էր ավելի վաղ տված իր խոստումից, ըստ որի՝ Մեծ Բրիտանիայի քաղաքացիները մինչև սեպտեմբեր պետք է ազատվեին կենսաչափական հսկողությունից։
Նույնիսկ այն ուղևորները, որոնք արդեն գրանցված են եղել EES համակարգում և պետք է ստանային պարզեցված մուտքի հնարավորություն, հաճախ ստիպված են լինում կրկնակի անցնել ստուգման ընթացակարգը։
Եվրոպական օդանավակայանների ACI Europe ասոցիացիայի նախագահ Շտեֆան Շուլտեն երեքշաբթի օրը BBC-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ համակարգի աշխատանքի հնարավոր դադարեցման մասին որոշումը պետք է կայացնեն ԵՄ առանձին երկրների կառավարությունները, այլ ոչ թե օդանավակայանները։ Նրա խոսքով՝ քաղաքական գործիչները պետք է «դադարեն ձևացնել, թե EES-ն հրաշալի է աշխատում։ Դա այդպես չէ»։
Մայիսի սկզբին Եվրահանձնաժողովը հիշեցրել էր համակարգում ներդրված «ճկունության» մասին, որը թույլ է տալիս ժամանակավորապես անջատել դրա որոշ գործառույթները։
Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիան (IATA) նախազգուշացրել է, որ ամռանը առանձին օդանավակայանների հերթերում սպասելու ժամանակը կարող է հասնել մինչև վեց ժամի։ Կազմակերպության տվյալներով՝ առավելագույն ծանրաբեռնվածության ժամանակահատվածներում արդեն իսկ արձանագրվել են մինչև երեքուկես ժամ տևողությամբ ուշացումներ։
«Գործարկումից երկու ամիս անց համակարգը հանգեցնում է երկար հերթերի, բաց թողնված չվերթների և ողջ զբոսաշրջային ոլորտում առկա աճող տագնապին»,- անցյալ շաբաթ հայտարարել են IATA-ում։
ԵՄ սահմանապահ Frontex գործակալության գործադիր տնօրենի տեղակալ Ուկու Սյարեկանոն այս ամիս Լոնդոնում կայացած ոլորտային համաժողովի ժամանակ նշել է, որ իրավիճակը կարող է չկարգավորվել ևս երկու տարի։