ԱՄՆ-Իսրայելական պատերազմը Իրանի դեմ ավերում է Դուբայի շքեղ առևտրի կենտրոնները: FT-ն ու news.am-ը հաղորդում են, որ Դուբայի հսկայական առևտրի կենտրոնում, որն ունի ավելի քան 1200 խանութ և սովորաբար տարեկան ընդունում է ավելի քան 100 միլիոն այցելու, հակամարտության առաջին երեք շաբաթների ընթացքում այցելուների թիվը կտրուկ նվազել է։
Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն՝ Bloomingdale’s-ը նախորդ ամսվա համեմատ նվազել է 45%-ով: Հարևանությամբ գտնվող Mall of the Emirates-ում, որտեղ գտնվում է փակ լեռնադահուկային հանգստավայր, այցելուների թիվը նույն ժամանակահատվածում նվազել է 57%-ով։
Ռամադան ամսվա ընթացքում, որն ավարտվել է մարտի 19-ին, երկու խանութներում էլ վաճառքը նվազել է ավելի քան 60%-ով՝ նախորդ տարվա համեմատ։
Արաբական Միացյալ Էմիրությունները, որը տարածաշրջանի ֆինանսական և զբոսաշրջային կարևոր կենտրոն է, վերջին շաբաթներին հարված է ստացել հրթիռներից և անօդաչու թռչող սարքերից, քանի որ Իրանը կենտրոնացրել է իր հարձակումները Պարսից ծոցում ԱՄՆ դաշնակիցների վրա։
Շքեղության արդյունաբերության համար նավթով հարուստ Պարսից ծոցը վերջին տարիներին կայուն աճի քիչ շուկաներից մեկն է եղել, քանի որ Չինաստանում և Եվրոպայում վաճառքը դանդաղել է։
Ըստ Morgan Stanley-ի՝ այս տարածաշրջանը կազմում է շքեղության ապրանքների մեծ մասի վաճառքի մոտ 5%-ը: Այս առևտրի կեսից ավելին գալիս է ԱՄԷ-ից, որտեղ ծախսերի զգալի մասը գալիս է Ռուսաստանից, Չինաստանից և Հնդկաստանից զբոսաշրջիկներից: Առավել խոցելի ընկերությունների թվում էին Cartier-ի սեփականատեր Richemont-ը և իտալական Zegna խումբը։
Էմիրության կառավարիչ շեյխ Մոհամմեդ բին Ռաշիդ ալ Մաքթումը պատերազմի առաջին օրերին այցելել է Դուբայի առևտրի կենտրոն՝ ակնհայտորեն ցույց տալու համար, որ խանութները մնում են բաց և անվտանգ գնորդների համար։
Այնուամենայնիվ, փետրվարի 28-ին հակամարտության սկսվելուց ի վեր զբոսաշրջիկների և բնակիչների հոսքը կտրուկ նվազել է։
Դուբայում խոշոր գործունեություն ծավալող երեք իտալացի մանրածախ առևտրականներ Իտալիայի արտաքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչներին փակ դռների ետևում կայացած հանդիպման ժամանակ հայտնել են, որ իրենց վաճառքը էմիրությունում նվազել է 35-40%-ով՝ համեմատած նախապատերազմյան մակարդակի հետ: Իտալական շքեղության ապրանքանիշի ղեկավարներից մեկը նշել է, որ Դուբայում բուտիկների պահպանման բարձր ծախսերը նշանակում են, որ «մենք պետք է աշխատենք ամբողջ հզորությամբ, հակառակ դեպքում մենք անընդհատ կորուստներ կունենանք… տարվա ընթացքում զբոսաշրջիկների ծախսերի նվազման սցենարը չափազանց վտանգավոր է»։
Մյուսները լավատեսորեն են տրամադրված։ Մի համաշխարհային մանրածախ առևտրական ընկերության ղեկավարը նշել է, որ Պարսից ծոցի շատ հաճախորդներ տեղափոխվել են Եվրոպա, մասնավորապես Լոնդոն, և շարունակում են գնումներ կատարել այնտեղ։
Լոնդոնի Harrods խանութը հաստատել է, որ ակնկալում է, որ իր Պարսից ծոցի շատ հաճախորդներ «կերկարաձգեն իրենց ուղևորությունները այս ամռանը», և ընկերությունը «վստահ» է առաջիկա ամիսների հեռանկարի հարցում։
Սպառողական պահանջարկի նվազումը սրվում է մատակարարման շղթայի խափանումներով, հիմնականում Իրանի կողմից Հորմուզի նեղուցի օգտագործման խիստ սահմանափակումների պատճառով։
DHL-ի տվյալներով՝ Դուբայից մոտավորապես 85 մղոն հեռավորության վրա գտնվող Խոր Ֆաքքան նավահանգիստ ժամանող և կենսականորեն կարևոր բեռներին առաջնահերթություն տվող նավերը բախվում են 10 կամ ավելի օրվա ուշացումների։
Եվրոպական ընկերությունները ստիպված են եղել Դուբայ ուղարկվող բեռները վերաուղղորդել Օմանի և Սաուդյան Արաբիայի նավահանգիստներով։ Ցամաքային լրացուցիչ հարյուրավոր մղոնների ճանապարհորդությունը հանգեցրել է բեռնատարների պակասի և առաքման ծախսերի կտրուկ աճի։
Ապահովագրական և ռազմական լրացուցիչ վճարները՝ 3000-5000 դոլար մեկ կոնտեյների համար, դարձել են սովորական երևույթ։ DHL-ը հաստատել է, որ վառելիքի և տարանցման ժամանակի լրացուցիչ վճարներ է ավելացնում «հաստատված մեխանիզմի» միջոցով։
Միլանում գործող երկու արտահանողներ, այդ թվում՝ շքեղության ապրանքների արտադրող, հայտնել են, որ Դուբայում գտնվող խոշոր կորպորատիվ հաճախորդների ապրանքները վերաուղղորդվել են դեպի Ջիդդա, որտեղից դրանք բեռնատարներով տեղափոխվել են ԱՄԷ: Մեկ արտահանողի խոսքով՝ ընկերությունը լրացուցիչ 30,000 եվրո կամ ավելի է գանձում առաքման համար։
Որոշ արտահանողներ հայտնաբերել են, որ պատերազմի սկսվելուց հետո Մերձավոր Արևելք ուղևորվող բեռները հայտնվել են Հնդկաստանում կամ Սինգապուրում: Լոգիստիկայի ոլորտի ղեկավարներից մեկը իրավիճակը բնութագրել է որպես «լիակատար մղձավանջ»: