Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) գիտնականները հայտնել են հազվագյուտ երիտասարդ աստղային համակարգի՝ WISPIT 2-ի հայտնաբերման մասին, որում միանգամից մի քանի մոլորակ է ձևավորվում։ Սա Գալակտիկայի մերձակա տարածաշրջանում դիտարկումների ողջ պատմության ընթացքում հայտնաբերված նմանատիպ երկրորդ համակարգն է։ Այս մասին հայտնում են news.am-ը և ՏԱՍՍ-ը՝ հղում անելով աստղադիտարանի տվյալներին։
WISPIT 2 համակարգի առանձնահատկությունները
WISPIT 2 համակարգը գտնվում է Երկրից 433 լուսատարի հեռավորության վրա։ Պրոտոմոլորակային սկավառակի վերլուծությունը ցույց է տվել բնորոշ ճեղքերի և խտացումների առկայություն, որոնք սովորաբար մատնանշում են, որ սկավառակի ներսում արդեն ձևավորվում են խոշոր մոլորակներ։ Գիտնականները ենթադրում են, որ սկավառակի ներսում կարող են լինել ոչ թե երկու, այլ երեք խոշոր մոլորակներ։
«Մենք ենթադրում ենք, որ դրա ներսում կարող են թաքնված լինել ոչ թե երկու, այլ երեք խոշոր մոլորակներ, ինչի մասին վկայում է պրոտոմոլորակային սկավառակի եզրերում առկա ճեղքը», — նշել են հետազոտողները։
Նախնական գնահատականներով՝ ձևավորվող մոլորակներից մեկն իր զանգվածով մոտ է Սատուրնին։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր գիտության համար
Այս բացահայտումը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ թույլ է տալիս դիտարկել մոլորակների առաջացման գործընթացը գրեթե իրական ժամանակում՝ աստղային համակարգի էվոլյուցիայի շատ վաղ փուլում։ Նման օբյեկտները չափազանց հազվադեպ են, քանի որ մոլորակների ակտիվ ձևավորման փուլը, աստղագիտական չափանիշներով, համեմատաբար կարճ է տևում։
Ավելի վաղ այս տարի Ավստրալիայի, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի և Դանիայի աստղագետների միջազգային խումբը հայտնել էր HD 137010 b էկզոմոլորակի հայտնաբերման մասին, որը գտնվում է Երկրից 146 լուսատարի հեռավորության վրա։ Նախնական վերլուծությունը ցույց էր տվել այդ աշխարհի զարմանալի նմանությունը Երկրին և Մարսին՝ առանցքային պարամետրերով։
WISPIT 2 համակարգի բացահայտումը գիտնականներին եզակի հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե հատկապես ինչպես են ծնվում մոլորակները տարբեր պայմաններում, և ավելի լավ հասկանալու մեր սեփական Արեգակնային համակարգի ձևավորման պատմությունը։
Կարճ ասած
ESO-ի աստղագետները հայտնաբերել են երկրորդ երիտասարդ աստղային համակարգը՝ WISPIT 2-ը (433 լուսատարի հեռավորության վրա), որտեղ ակտիվորեն մոլորակներ են ձևավորվում։ Պրոտոմոլորակային սկավառակում նկատված ճեղքերը մատնանշում են առնվազն երկու, հնարավոր է նաև երեք խոշոր մոլորակների առկայությունը, որոնցից մեկն իր զանգվածով մոտ է Սատուրնին։ Սա բացառիկ հնարավորություն է՝ դիտարկելու մոլորակների առաջացման գործընթացը վաղ փուլում։ Աշխատանքը հրապարակվել է Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի տվյալների հիման վրա։